Srbija danas obeležava Dan rudara, praznik ustanovljen u znak sećanja na herojsku borbu i veliki štrajk zaposlenih u Senjskom rudniku koji je počeo 6. avgusta 1903. godine. Ovim datumom odaje se počast ljudima koji decenijama unazad grade temelje domaće privrede i energetske stabilnosti u izuzetno teškim uslovima.
Svečani povod ukorenjen je u događajima iz najstarijeg aktivnog rudnika mrkog uglja u zemlji. Na pedesetogodišnjicu rada Senjskog rudnika, rudari su stupili u organizovani štrajk nakon što su trojica njihovih kolega otpuštena, a povod je bio i revolt zbog nesreća koje su ugrožavale ljudske živote. Istrajnost se isplatila posle devet dana borbe, kada su izdejstvovali povratak otpuštenih radnika, kraće radno vreme, materijal za svetiljke i bolje uslove rada. Interesantno je da su pre ovog datuma rudari nakon Drugog svetskog rata slavili Svetog Prokopija kao svog zaštitnika, čije ime nosi i crkva u Senjskom rudniku.
Međutim, koren rudarstva na ovim prostorima datira mnogo pre modernog doba. Ozbiljna rudarska proizvodnja cvetala je još u srednjem veku, kada su čuveni rudnici poput Novog Brda, Brskova i planine Rudnik bili poznati širom Evrope. Zahvaljujući dolasku Sasa, nemačkih rudara iz Erdelja u 13. veku tokom vladavine kralja Uroša Prvog, tehnologija i organizacija posla podignuti su na viši nivo. Srednjovekovna Srbija je, zahvaljujući ovim resursima, prve decenije 15. veka bila jedan od najvećih proizvođača srebra na Starom kontinentu, a pravni okvir tog doba bio je uređen čuvenim Rudarskim zakonikom despota Stefana Lazarevića.
Danas, tradicija duga vekovima nastavlja se kroz rad modernih rudarskih postrojenja širom zemlje, dok se država i javnost prigodnim porukama i priznanjima zahvaljuju radnicima na svakom teškom silasku u jamu i neprocenjivom doprinosu privredi.
